Tekst: Pascale Jourdan en Dominique Piedfort
De vogel speelt al duizenden jaren een belangrijke rol in onze manier van communiceren.
In Genesis 8, 1-12 laat Noach na de zondvloed een duif los. Ze keert terug met een olijftakje en kondigt zo aan dat het water op aarde is gezakt. Een vogel kan een postduif zijn, een sportduif in de duivensport, maar vooral ook een symbool van liefde en nieuw leven — denk aan het vrijlaten van duiven tijdens een huwelijk of een uitvaart. Hij staat voor Vrede en een nieuw begin, zoals het olijftakje dat uitdrukt.
Met Charles Kaizin doen ook de papieren vogels nu hun intrede.
Dankzij origami, deze oosterse kunst die zich vooral in Japan heeft ontwikkeld, zijn de toepassingen talrijk — van pedagogie tot decoratie, maar ook met een poëtische en religieuze betekenis. De Belgische designer Charles Kaisin bracht het afgelopen voorjaar deze kunst tot leven om het Erasmusziekenhuis in Brussel te steunen, dat zwaar getroffen werd door de Covid-19-crisis.
Eind 2020 werden duizenden papieren vogels opgehangen in de Koninklijke Sint-Hubertusgalerijen in Brussel.
Op die manier kreeg Pascale Jourdan het idee om mensen in rouw te helpen, en meer bepaald zij die niet aanwezig konden zijn bij de uitvaart.
Waarom geen papieren vogel vouwen met een persoonlijke boodschap erop?
Het resultaat was verrassend. Veel families hebben de uitdaging met warmte aangenomen. Ouders kozen samen met hun kinderen het papier en de kleuren uit, en schreven er woorden van liefde en belofte op.
Deze ontroerende vogels werden vervolgens op de kist bevestigd, als een kleurrijke, zorgzame zwerm engelen die de overledene begeleidde op zijn of haar laatste reis.
Wat een emotie toen een zoon, die uit Zuid-Frankrijk was gekomen voor de uitvaart van zijn moeder, een enorme zak meebracht met tientallen kleurige boodschappenvogels van al zijn neven en nichten die in quarantaine zaten.
Er kwamen zelfs reacties uit Australië: per mail werd gevraagd om een oranje vierkantje met een boodschap af te drukken en voor hen de vogel te vouwen.
Maar je hoeft niet te wachten tot een periode van rouw om papieren vogels te plooien.
In Japan geldt de kraanvogel als geluksbrenger, een symbool van een lang leven. Wie duizend origami-kraanvogels vouwt, ziet zijn wens om gezond te blijven in vervulling gaan
Sereni organiseert creatieve workshops voor kinderen:
“Waarom waait hij…”**
“Waarom waait hij…” is een initiatief voor kinderen van 3 tot 12 jaar, geïnspireerd door Pascale Jourdan.
Tijdens de pandemie kwam het vaak voor dat men niet naar de uitvaart van een dierbare kon of mocht gaan, wat het verdriet alleen maar vergrootte.
De Brusselse uitvaartondernemingen Ergo & Poncelet helpen rouwenden hun symbolische aanwezigheid te tonen via origami, de oosterse kunst van het papierplooien.
Ze nodigen nabestaanden uit om papieren vogels te maken, gevuld met boodschappen, die tijdens de uitvaart worden meegegeven.
“Iemand verstopt op zolder schrijft liefdesberichten om zich niet alleen te voelen. Om de tijd te vullen vouwt hij zijn berichten in vogeltjes en droomt hij dat deze vogels ooit kunnen vliegen, naar buiten gaan en een beetje geluk aan mensen brengen.”
Netwerk van Zorg & Kwaliteit